Ξενοζηλία και υποτέλεια

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΟΝ
ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

του Κώστα Κουτσουρέλη    



Σε μια πρώτη ματιά, η σημερινή μας συνάντηση φαντάζει πράγμα αταίριαστο. Η κρίση που διέρχεται η χώρα είναι ολοκληρωτική και τίποτα δεν μαρτυρεί ότι θα ξεπεραστεί σύντομα. Τι θέλουν λοιπόν οι συζητήσεις για τα ελληνικά και την ορθογραφία τους αυτή τη στιγμή που άλλα, στοιχειωδέστερα, διακυβεύονται;

Από την άλλη, η συζήτησή μας μοιάζει, ειδικά αυτή τη στιγμή, ως απολύτως προσήκουσα – θα έλεγε κανείς αναγκαία. Στο μέτρο που τους αναλογεί, οι περιπέτειες της ελληνικής γλώσσας αποτελούν κι αυτές μέρος της γενικής κακοδαιμονίας μας, συνιστούν μια όψη, μια πλευρά της πολυεδρικής μας κρίσης. Δίπλα στην οικονομική και την κοινωνική, δίπλα στη θεσμική και την ηθική, υπάρχει δηλαδή και η γλωσσική κρίση, και αυτή δεν είναι διόλου αμελητέα.

Μιλώ για γλωσσική κρίση, προσοχή, όχι για γλωσσικό ζήτημα ή γλωσσικό πρόβλημα. Οι όροι αυτοί, οι επιβεβαρημένοι από το παρελθόν, είναι παντελώς ακατάλληλοι για να περιγράψουν τη σημερινή μας κατάσταση. Συντελούν στη συσκότιση, όχι στον φωτισμό της. Όταν φέρ’ ειπείν κάνουμε λόγο για τις τύχες της ιστορικής ορθογραφίας σήμερα, ειδικότερα του ιστορικού τονισμού, και επιχειρηματολογούμε ωσάν να επρόκειτο για συνέχεια της διαμάχης μεταξύ καθαρολόγων και δημοτικιστών, χάνουμε εντελώς από το οπτικό μας πεδίο την ειδοποιό διαφορά της σημερινής κρίσης από τα προβλήματα που μας ταλάνισαν κατά το παρελθόν. Ωστόσο, είναι σαφές. Η δισχιλιετής έριδα αττικιστών και οπαδών της δημώδους έχει οριστικά λήξει. Όσοι τη διατηρούν στη ζωή, αναρριπίζοντας σκουριασμένα επιχειρήματα ή εφευρίσκοντας φανταστικούς αντιπάλους, λ.χ. την τάση του λεγόμενου «νεοκαθαρευουσιανισμού», το κάνουν συνήθως από κεκτημένη ταχύτητα ή και υπολογισμένη ιδιοτέλεια. Βλέπετε, το αντικείμενο του παλαιού διαξιφισμού εξέλιπε, μερικοί όμως από τους πάλαι ποτέ ξιφομάχους μακροημερεύουν και εξακολουθούν να διεκδικούν την προσοχή της δημοσιότητας.

 

Η Προστασία της Ελληνικής Γλώσσας

Μέσα στις δύο θορυβώδεις προεκλογικές περιόδους δεν συζητήθηκε μία πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση της Νέας Δημοκρατίας. Κατά την επόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος να προστεθεί διάταξη, με την οποία θα προστατεύονται η ελληνική γλώσσα και η εθνική μας ταυτότητα. Πιστεύω ότι τώρα πρέπει το θέμα να προωθηθεί περισσότερο, δεδομένου ότι και οι άλλοι δύο κυβερνητικοί εταίροι του Αντώνη Σαμαρά, ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Φώτης Κουβέλης, χειρίζονται άριστα την ελληνική και αναμένεται να δείξουν ευαισθησία ως προς την προστασία του Έλληνος λόγου.

Η πρώτη προσπάθεια για συνταγματική κατοχύρωση της γλώσσας μας μαζί με την Ορθόδοξη Εκκλησία, που αποτελούν τα δύο θεμελιώδη συστατικά της εθνικής ταυτότητος, έγινε κατά τον πρώτο χρόνο του Αγώνος του 1821 από την Βουλή της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδος, σε ένα κείμενο με τον τίτλο «Νομική Διάταξη της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος». Στο κείμενο αυτό θεμελιώδης διάταξη ήταν η ακόλουθη, που καταδεικνύει την ευαισθησία των Αγωνιστών όχι μόνο για την πολιτιστική μας κληρονομιά, αλλά και για τη θρησκευτική ελευθερία όσων δεν ακολουθούν την Ορθόδοξη Εκκλησία: «Αν και όλας τας θρησκείας και γλώσσας δέχεται η Ελλάς, και τας τελετάς και την χρήσιν αυτών κατ’ ουδένα τρόπον δεν εμποδίζη, την ανατολικήν όμως του Χριστού Εκκλησίαν και την σημερινήν γλώσσαν μόνας αναγνωρίζει ως επικρατούσας θρησκείαν και γλώσσαν της Ελλάδος». (Τμήμα Α΄, Κεφ. Πρώτον, άρθρον ΚΣτ΄).

Ποιοί «γλωσσολόγοι» εἶναι γλωσσολόγοι;

Στὴν προσπάθειά μου νὰ κατανοήσω τὴν λογικὴ αὐτῶν ποὺ καταφέρονται κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης μὲ τὶς πράξεις τους, ἄν καὶ γλωσσολόγοι, ἀνεζήτησα πολλὰ στὸ διαδίκτυον.
Μεταξὺ αὐτῶν ποὺ ἐρεύνησα ἦταν τὰ τυπικὰ προσόντα ποὺ ἀπαιτοῦνται ἀπὸ κάποιον γιὰ νὰ λέγεται γλωσσολόγος.

 





 Ἔμαθα λοιπὸν πὼς γιὰ νὰ εἶναι κάποιος γλωσσολόγος κι ὄχι κάτι ἄλλο, ἀπαιτοῦνται δύο πολὺ σοβαροὶ πυλῶνες-γνώσεις. Ὁ ἕνας λέγεται Ἀρχαῖα Ἑλληνικὴ γλῶσσα, καὶ εἶναι δεδομένον πὼς θὰ τὴν κατέχουν, κι ὁ ἄλλος λέγεται σανσκριτικὴ γλῶσσα, κι ἐπίσης θεωρεῖται αὐτονόητον πὼς θὰ τὴν κατέχουν!
Ὅλα ὅσα σᾶς γράφω ἀφοροῦν φυσικὰ στὰ διεθνῆ πρότυπα.